ENERJİ KİMLİK BELGESİ

BİNALARDA ENERJİ KİMLİK BELGESİ (EKB) NEDİR ?

5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve buna bağlı olarak çıkartılan “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği”ne göre binalarda enerji ve enerji kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını, enerji israfının önlenmesini ve çevrenin korunmasını sağlamak için, binanın asgari enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırılması, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belgedir.

 

HANGİ BİNALAR İÇİN ENERJİ KİMLİK BELGESİ (EKB) DÜZENLENECEKTİR ? 

Aşağıda belirtilen binaların dışındaki tüm binalarda EKB düzenlenecektir.

  1. Sanayi alanında üretim faaliyetleri yürütülen binalar
  2. Planlanan kullanım süresi iki yıldan az olan binalar
  3. Toplam kullanım alanı 50 m2 den az olan binalar
  4. Seralar, atölyeler
  5. Münferit olarak inşa edilen ve ısıtılmasına, soğutulmasına gerek duyulmayan depo, ardiye, ahır, ağıl gibi binalar
  6. Mücavir alan dışında kalan toplam inşaat alanı 1.000 m2 den  az olan binalar

 

Toplam Kullanım Alanı : Binanın inşa edilen ve kullanılabilen tüm bölümlerinin; duvarlar, kolonlar, ışıklıklar, giriş holleri, açık çıkmalar, hava bacaları, saçaklar, tesisat galerileri ve katları, ticari amaçlı olmayan ve binanın kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar, yangın merdivenleri, asansörler, tabii zemin terasları, kalorifer dairesi, kömürlük, sığınak, su deposu ve hidrofor dairesi çıktıktan sonraki alanıdır.

Toplam İnşaat Alanı : Bodrum kat, asma kat, çatı arasında yer alan mekânlar ve ortak alanlar dâhil yapının inşa edilen tüm katlarından ışıklık boşluklarının çıkarılmasıyla elde edilen alanlar toplamıdır.

 

ENERJİ KİMLİK BELGESİ DÜZENLENEBİLMESİ İÇİN BİNAMA MANTOLAMA YAPTIRMAK  ZORUNDA MIYIM?

Halk arasında enerji kimlik belgesi almak için, sanki mutlaka mantolama yapılması zorunluymuş gibi bir algılama yaratılmıştır. Bu yanlış algıya sebep mantolama işi yapan bazı kesimlerin toplumda oluşturmaya çalıştığı zorunlu mantolama kanısı ve ne yazık ki toplumun bilgi eksikliğidir.

01.01.2011 tarihinden önce yapı ruhsatı almış olan ve Yönetmelikte mevcut bina olarak geçen binalara Enerji Kimlik Belgesi almak için, binaya mantolama yapılması zorunlu değildir. Binanın enerji sınıfı A – B – C - D – E – F - G  den herhangi bir sınıf olabilir.

Zorunlu olan husus, mantolama yaptırmak değil, 02.05.2017 tarihi itibarıyla mevcut tüm binaların enerji kimlik belgelerini almış olmalarıdır.

 

DÜZENLENEN ENERJİ KİMLİK BELGELERİ KAÇ YIL GEÇERLİDİR ?

Düzenlenen Enerji Kimlik Belgesi düzenlenme tarihinden itibaren 10 yıl geçerlidir. On yıl sonunda belge yenilenir.

 

ENERJİ KİMLİK BELGESİ BİNA İÇİN VEYA HER BİR BAĞIMSIZ BÖLÜM İÇİN DÜZENLENEBİLİR Mİ ?

Enerji Kimlik Belgesi’nin binanın tamamı için düzenlenmesi şarttır,  binadaki bağımsız bölümler için yani apartmanda tek  bir daire için  EKB düzenlenemez.  Ancak bir site içinde çok katlı veya dublex, triplex vb. farklı katlarda olan müstakil (kapı numarası farklı ve yapı kullanma izin belgesi olan) binalar varsa, dublex vb. müstakil ev malikinin talep etmesi durumunda kendi binası için EKB düzenlenebilir.   

 

“MEVCUT BİNA”  VE  “YENİ BİNA”  TANIMI NEDİR ?

“Enerji Kimlik Belgesi” uygulaması için –Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinin Geçici 4üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince:

  • 01.01.2011 tarihinden önce yapı ruhsatı alan binalar mevcut bina
  • 01.01.2011 tarihinden sonra yapı ruhsatı alan binalar yeni bina, 

olarak değerlendirilmektedir.

 

YENİ BİNALARDA ENERJİ KİMLİK BELGESİ DÜZENLENMESİ ZORUNLU MUDUR ?

“Enerji Kimlik Belgesi” uygulaması için - Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinin Geçici 4üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince ;

“ Yeni binalar için yapı kullanma izin belgesi alınması aşamasında bina için düzenlenen Enerji Kimlik Belgesi ilgili idarelere sunulur. Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmeyen binalara ilgili idarelerce yapı kullanma izin belgesi verilmez.”

Hükmü uyarınca, yeni binalar için EKB alınması zorunludur.

 

MEVCUT BİNALARDA EN SON HANGİ TARİHE KADAR ENERJİ KİMLİK BELGESİ DÜZENLENMESİ ZORUNLUDUR ?

 “Enerji Kimlik Belgesi” uygulaması için -Yönetmeliğin Geçici 4üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince- 01.01.2011 tarihinden önce yapı ruhsatı alan binalar mevcut bina olarak kabul edilmektedir.  Mevcut binalar 02.05.2017 tarihine kadar Enerji Kimlik Belgesi almak zorundadır. Süre sonuna kadar bu belgenin alınmamasından direkt Bina Yönetimi sorumludur.

 

BİNAMIZIN ENERJİ KİMLİK BELGESİNDE GÖRÜNEN ENERJİ PERFORMANSI EN AZ HANGİ DEĞERDE OLMALIDIR ?
Yönetmelik gereğince mevcut binalar ve yeni binalar birbirinden farklı yükümlülüklere sahip olmuşlardır.

 Yönetmeliğin 27nci maddesinin beşinci fıkrasında:

 “(Ek:RG-1/4/2010-27539) BEP-TR  yöntemine göre enerji kimlik belgesi alacak olan yeni binalar   (05.12.2009 tarihinden sonra yapı ruhsatı alan binalar)  D sınıfı ve daha fazla enerji tüketimine ve CO2 salımına sahip olamaz.” ifadesi bulunmaktadır. 

Buna göre yeni binalar  A - B veya C sınıfı Enerji Kimlik Belgesine sahip olması gerekirken, mevcut binalar A~G aralığında  (A-B-C-D-E-F-G) herhangi bir enerji sınıfına sahip Enerji Kimlik Belgesine sahip olabilirler.

 

BİNAMIN ENERJİ KİMLİK BELGESİNİ KİMLERDEN ALMALIYIM ? 
Mevcut binalar için Enerji Kimlik Belgesi düzenleme yetkisi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’nün yetkilendirdiği Enerji Verimliliği Danışmanlık şirketlerinin sorumluluğundadır.

Yeni binalar için bu belge Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarınca hazırlanmakta olup yapı kullanım izin belgesi aşamasında ilgili idarelerce istendiğinden yeni bina sahibi vatandaşlarımızın yapması gereken ekstra bir işlem bulunmamaktadır.

 

ENERJİ KİMLİK BELGESİ İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR

SORU  1
Mevcut bina ve yeni bina tanımı birçok yerde geçiyor. Hepsi aynı tarihi mi işaret ediyor? 

CEVAP 1
Yeni bina ve mevcut bina tanımları için milat olarak referans alınabilecek tarihler “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” uygulamaları, “Enerji Kimlik Belgesi” uygulaması ve 5627 Sayılı “Enerji Verimliliği Kanunu’nun” 7.1.c maddesi için farklılıklar göstermektedir.

Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” uygulamaları ( Mimari proje tasarım ve uygulamaları, ısıtma ve soğutma sistemlerinin tasarımı ve uygulamaları, havalandırma ve iklimlendirme sistemlerinin tasarım ve uygulamaları, yenilenebilir enerji kanaklarının kullanımı, periyodik bakım, denetim, raporlama vb. işler) için, bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih olan 05.12.2009 tarihinden sonra yapı ruhsatı alan binalar yeni bina, 05.12.2009 tarihinden önce yapı ruhsatı alan binalar mevcut bina olarak değerlendirilir.

“Enerji Kimlik Belgesi” uygulaması için -Yönetmeliğin Geçici 4üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince ;

  • 01.01.2011 tarihinden sonra yapı ruhsatı alan binalar yeni bina,
  • 01.01.2011 tarihinden önce yapı ruhsatı alan binalar mevcut bina,   

olarak değerlendirilmektedir.

5627 Sayılı “Enerji Verimliliği Kanunu’nun” 7.1.c maddesine göre, yani ısı ölçüm ekipmanlarının proje aşamasında tasarlanarak inşaat aşamasında monte edilmesi için bu kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 02.05.2007 tarihinden sonra yapı ruhsatı alan binalar yeni bina, öncesinde yapı ruhsatı alan binalar mevcut bina olarak değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla her bir kanun ve yönetmelik ve hatta yönetmelik içi uygulamalar için işaret edilen mevcut bina ve yeni bina tanımlarındaki tarihler aynı günü işaret etmemektedir.

SORU 2
İki bin metrekare eşik değeri 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nda “Toplam inşaat alanı”, yönetmelikte “Toplam kullanım alanı” olarak geçiyor. Uygulamada bazen karışıklık yaşanabiliyor. Bu alanlar aynı değeri mi işaret ediyor ?

CEVAP 2
“Toplam Kullanım Alanı” ve “Toplam İnşaat Alanı” aynı değerler değildir.

Toplam inşaat alanı 15.08.2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan TS 10970 Yapı Kullanma İzin Belgesi formunun 66ncı kutucuğunda yer alan değerdir.

Toplam inşaat alanı : Bodrum kat, asma kat, çatı arasında yer alan mekânlar ve ortak alanlar dâhil yapının inşa edilen tüm katlarından ışıklık boşluklarının çıkarılmasıyla elde edilen alanlar toplamıdır.

Toplam kullanım alanı ise “Binalarda Enerji Performansı” yönetmeliğinde tanımı yapılan ve ayrıca proje üzerinden hesaplanması gereken toplam inşaat alanı değerinden daha düşük bir değerdir.

Toplam kullanım alanı : Binanın inşa edilen ve kullanılabilen tüm bölümlerinin; duvarlar, kolonlar, ışıklıklar, giriş holleri, açık çıkmalar, hava bacaları, saçaklar, tesisat galerileri ve katları, ticari amaçlı olmayan ve binanın kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar, yangın merdivenleri, asansörler, tabii zemin terasları, kalorifer dairesi, kömürlük, sığınak, su deposu ve hidrofor dairesi çıktıktan sonraki alanıdır.  

SORU   3      
Belediyemiz bina sahiplerine ekstra yük getiriyor diye Yapı Kullanım İzin Belgesi verilmesi aşamasında Enerji Kimlik Belgesi istemiyor. Böyle bir keyfi uygulama olabilir mi? 

CEVAP 3   

Yönetmeliğin 25inci maddesinin dördüncü fıkrasında:

“Enerji Kimlik Belgesi, Enerji Kimlik Belgesi vermeye yetkili kuruluş tarafından hazırlanır. Bu belge, yeni binalar için yapı kullanma izin belgesi alınması aşamasında ilgili idarelere sunulur. Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmeyen binalara ilgili idarelerce yapı kullanma izin belgesi verilmez. Enerji Kimlik Belgesinde yer alan bilgilerden ve bu bilgilerin doğruluğundan Enerji Kimlik Belgesi düzenlemeye yetkili kuruluş sorumludur.” denmektedir.

Belediyelerin Yapı Kullanma İzin Belgesi verilmesi aşamasında Enerji Kimlik Belgesini talep etmemesi gibi bir keyfi uygulama sergilemesi doğru değildir.

SORU   4    EKB
Enerji Kimlik Belgesi yeni düzenleme öncesinde yapı ruhsatı aşamasında isteniyordu. Yeni düzenleme ile bu Yapı Kullanım İzin Belgesi verilmesi aşamasına ötelendi. Projeci olarak ben bu belgeyi bina ne olacak?

CEVAP  4   EKB
Esas olarak bu belgenin erken safhada yani yapı ruhsatı aşamasında hazırlanması daha uygun bir yaklaşımdı. Ancak bu belgeyi üreten web tabanlı BEP-TR programın henüz yeni olması ve işletiminde bazı aksaklıkların yaşanması işlerin işleyişini hızlandırmak adına böyle bir uygulamayı gerekli kılmıştır.

Yürürlükte olan yönetmelik ve standartlara uygun olarak projelendirilen hiçbir binanın Enerji Kimlik Belgesi bugüne kadar C sınıfından daha düşük bir enerji performansına sahip olarak çıkmamıştır.

Yine de BEP-TR’nin gün geçtikçe daha etkin bir şekilde çalışmasıyla mevzuatta önceki duruma dönüş yakın bir gelecekte mümkün olabilecektir.

SORU   5     EKB
Binamızın enerji performansını bilmemiz ve bunu bina girişine asarak belgelememiz kime ne yarar sağlayacak?

CEVAP  5    EKB
Yönetmeliğin 25inci maddesinin on beşinci fıkrasında :

“(Ek: RG-1/4/2010-27539) Binalar veya bağımsız bölümlere ilişkin alım, satım ve kiraya verme ile ilgili iş ve işlemlerde enerji kimlik belgesi düzenlenmiş olması şartı aranır. Binanın veya bağımsız bölümün satılması veya kiraya verilmesi safhasında, mal sahibi enerji kimlik belgesinin bir suretini alıcıya veya kiracıya verir.” ifadesi bulunmaktadır.

Dolayısıyla insanlar artık aldığı veya sattığı bina, bağımsız bölüm için enerji performansını bilebilecek, enerji performansı yüksek binaya sahip olmak “daha düşük enerji gideri harcamak” anlamını taşıyacağı için teşvik edici olacaktır.

SORU    6     EKB
Yeni bina için Enerji Kimlik Belgesini mutlaka o binanın tasarımında görev alan proje müelliflerinden biri mi gerçekleştirmek durumundadır ?

CEVAP   6    EKB
Yönetmeliğin 4üncü maddesinin birinci fıkrasının j bendinde:

  (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar: Yeni tasarlanan binalar için; binanın tasarımında görev alan yetkili mimar ve mühendisleri, mevcut binalar için enerji verimliliği danışmanlık şirketlerini,” 

tanımı ile Enerji Kimlik Belgesi düzenleme yetkisine haiz olan meslek disiplinleri işaret edilmiştir.

Aynı yönetmeliğin 26/A maddesinin (Ek: RG-1/4/2010-27539) üçüncü fıkrasında (Değişik: RG-19/2/2011-27851) “Enerji kimlik belgesi düzenlemek üzere yetki belgesi almış olan ve meslek odalarından alınmış Serbest Müşavir Mühendis belgesine sahip bulunan mühendisler veya mimarlar veya bünyesinde bu vasıflara haiz mühendis veya mimar bulunduran tüzel kişiler, yeni yapılacak olan binalara Enerji Kimlik Belgesi Vermeye Yetkili Kuruluş sayılır.” ifadesiyle yeni yapılacak binalar için kimlerin Enerji Kimlik Belgesi düzenleyebileceği belirtilmiştir.

Dördüncü maddeden her ne kadar sanki o projeyi tanzim eden müelliflerden birisinin bu belgeyi düzenlemesi gerektiği anlamı çıkıyor ise de aslında durum böyle değildir.

 SMM veya SİM olarak çalışan projecilerin Enerji Kimlik Belgesi uzmanı olmak gibi bir zorunlulukları yoktur. Dolayısı ile bir bina projesinin müelliflerinden hiçbirisi Enerji Kimlik Belgesi uzmanı olmayabilir. Eğer Enerji Kimlik Belgesi sadece bu müellifler marifetiyle üretilebilecek olsaydı bu durumdaki bir bina bu belgeyi alamazdı. 

 Bu yüzden o bina için proje müelliflerinden birinin Enerji Kimlik Belgesi düzenlemesi gibi bir zorunluluk bulunmamakta olup 26/A maddesinde ifade edilen niteliklere haiz kişilerden herhangi biri de bu belgeyi düzenleyebilir.