ISI YALITIMI NEDİR ?

Isı, yüksek sıcaklıklı ortamdan, daha düşük sıcaklıklı ortama kendiliğinden transfer olan bir enerji türüdür. Kış aylarında iç mekandaki sıcak havanın, dışarıdaki soğuk ortama transfer olarak iç mekanın soğumasını önlemek ve yaz aylarında ise dış ortamdaki sıcak havanın, daha az sıcak olan iç mekana transfer olarak iç mekanın ısınmasını önlemek amacıyla, özel malzemelerle bina zarfı (dış duvarlar, pencereler, kapılar, döşeme, tavan ve çatı) üzerinde yapılan ısı geçişlerini sınırlandırma işlemine “ısı yalıtımı” denir.

TS 825 BİNALARDA ISI YALITIM KURALLARI

Isı Yalıtımı ile ilgili temel rehber, Türk Standartları Enstitüsü tarafından Temmuz 2009 da revize edilerek 27291 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan TS 825 BİNALARDA ISI YALITIM KURALLARI zorunlu standardıdır.

Bu standardın amacı, ülkemizdeki binaların ısıtılmasında kullanılan enerji miktarlarını sınırlamayı, dolayısıyla enerji tasarrufunu artırmayı ve enerji ihtiyacının hesaplanması sırasında kullanılacak standart hesap metodunu ve değerlerini belirlemektir.

YOĞUŞMA NEDİR ?

Yoğuşma ; İç ortamda üretilen su buharının, basınç farkı nedeniyle ısı akımı ile aynı yönde hareket ederek yapı elemanının gözeneklerinden geçişi sırasında, doyma veya daha düşük sıcaklıkta bir yüzeyle temas etmesi durumunda su haline dönüşmesidir.

 Yapı elemanlarında oluşacak yoğuşma, nem ve rutubete dönüşerek bina donatısındaki demirlerin paslanmasına yol açarak, bina taşıyıcı sistemi için çok ciddi riskler oluşturabilir. Ayrıca iç mekanlardaki nem, mikroorganizmaların üremesi sonucunda zamanla küf oluşturmakta ve solunum yoluyla vücudumuza giren küf, ciddi hastalıklara neden olabilmektedir.

SONUÇ OLARAK;  YALITIM YAPILMASI DÜŞÜNÜLEN TÜM BİNALARDA, KULLANILMASI GEREKEN YALITIM MALZEMELERİNİN BELİRLENMESİ, KALINLIKLARININ HESAPLANMASI VE YOĞUŞMA KONTROLÜ İÇİN TS 825 STANDARDI HESAPLAMA YÖNTEMİNE GÖRE ISI YALITIM PROJESİ HAZIRLANMALI VE PROJENİN SONUÇ BÖLÜMÜNDE   "Q < Q’ OLDUĞUNDAN BU BİNA İÇİN HESAPLANAN YILLIK ISITMA ENERJİSİ İHTİYACI, OLMASI GEREKEN EN BÜYÜK DEĞERİN ALTINDADIR. BU PROJE STANDARTTA VERİLEN HESAP METODUNA GÖRE STANDARTLARA UYGUNDUR”  İBARESİ GÖRÜLMELİDİR.

ISI YALITIMI BİNANIN HANGİ ELEMANLARINA YAPILIR ?

Isı yalıtımı; binaların; dış duvarlarına, terasına, çatısına, garaj ve depo gibi içinde yaşanmayan bölümlere bitişik duvarlarına, toprağa temaslı duvarlarına, içerisinde yaşanmayan mahaller (garaj, depo vb) ile daireleri ayıran döşemelerine, toprağa temas eden döşemelere, çıkmalara, tesisat borularına ve havalandırma kanallarına yapılır.

Ayrıca özel kaplamalı yalıtım camı üniteleri ve yalıtımlı doğramalar kullanılarak kışın pencerelerden oluşan ısı kayıpları da azaltılır.

ISIL KONFOR NEDİR ?

 20 – 24 °C sıcaklığa ve % 40 - 60 bağıl nem değerine sahip olan ortamlar, Isıl konfora haiz ortam olarak değerlendirilir. İnsanların konforlu bir yaşam sürebilmeleri bu ortamlarda mümkün olabilir.

ISIL KONFOR NASIL SAĞLANIR ?

Isıl konforu sağlamak için ortam sıcaklığı ile duvar iç yüzey sıcaklığı arasındaki sıcaklık farkının en çok 3 °C olması gerekir. Yalıtımsız binalarda sıcaklık farkı çok daha fazla olduğundan ısıl konfor söz konusu değildir. Bunu sağlamanın tek yolu ısı yalıtımı yapılmasıdır. Isı yalıtımı ile mekanın her noktasında homojen bir sıcaklık sağlanır ve böylece hava akımları engellenerek hem konforlu hem de sağlıklı bir ortam oluşturulur.

Tabloda sıcaklık farklılıklarına göre konfor durumları verilmiş olup, sıcaklık farkı arttıkça ısıl konforun azaldığı görülmektedir.

tiç -  tyüzey

Konfor Durumu

< 2 °C

Çok konforlu

3 °C

Konforlu

4 °C

Az Konforlu

6 °C

Konforsuz

8,5°C

Soğuk

> 8,5 °C

Çok Soğuk

 

Isıl Konfor azaldığında, yani ortam sıcaklığı ile duvar iç yüzey sıcaklığı arasındaki  fark arttıkça, ısının ortam içindeki soğuk yüzeylere doğru hareketi, istenmeyen hava akımları oluşturur. Bu hava akımları da hastalıklara neden olur.

HANGİ MALZEMELER ISI YALITIM MALZEMESİ KABUL EDİLİR ?

Isı yalıtım malzemeleri, ısı kayıp ve kazançlarının azaltılmasında kullanılan yüksek ısıl dirence sahip özel malzemelerdir. Avrupa Standartlarında, ısıl iletkenlik değeri λ= 0,065 W / mK  nin altında olan malzemeler ısı yalıtım malzemeleri olarak tanımlanır. Bir malzemenin ısıl iletkenlik değeri (λ) ne kadar küçükse, yalıtımı o kadar iyi demektir. Ancak unutulmamalıdır ki ; iyi bir ısı yalıtımı için, yalıtım malzemesinin ısı iletkenlik değerinin (λ) düşüklüğü yanında, uygulama kalınlığı da çok önemli bir faktördür.

“ISI iLETKENLiK DEĞERİ”  ILE  “ISI GEÇiRGENLiK KATSAYISI” ARASINDAKi FARK NEDiR ?

Isıl iletkenlik değeri (λ) tek bir yapı malzemesinin (dış sıva, tuğla, beton, gaz beton, eps, xps, cam yünü vb.) ısı geçirgenliğini belirtir ve birimi  W / mK dir.  

Isı geçirgenlik katsayısı (U veya K) ise birden çok yapı malzemesinin oluşturduğu yapı elemanının (tuğla duvar =dış sıva + tuğla + iç sıva) ısı geçirgenliğini belirtir ve birimi   W / m² K   dir.

BİR YAPI MALZEMESİNİN ISIL İLETKENLİK DEĞERİNİN DÜŞÜK OLMASI ISI YALITIMI İÇİN YETERLİ MİDİR?

Bir malzemenin ısıl iletkenlik değerinin düşük olması "ısı yalıtımını" tek başına ifade etmek için yeterli bir unsur değildir.

Isı Yalıtım Malzemesi, ısıl iletkenlik değerinin düşük olması yanında yeterli uygulama kalınlığına da sahip olmalıdır, işte tam da ısıl iletkenlik ve kalınlık değerlerinin birleştiği noktada "ısı yalıtımını" ifade eden değer olarak Isıl Direnç (R) ifadesi karşımıza çıkar. Isı yalıtım hesaplamalarında Isıl Direnç, R (m² K / W) değeri (dolayısıyla ısıl iletkenlik+kalınlık) kullanılır.
 
Isı Yalıtımı= R= Isıl Direnç = Kalınlık d (m) / Isıl İletkenlik Katsayısı λ  (W / m.K) =   d / λ 
 
Isı yalıtımı yapılmasının amacı ısı kayıp ve kazançlarını önlemek olduğuna göre ısı yalıtım malzemesinin bunlara karşı gösterdiği direncin de büyük olması gerekmektedir. Bu direncin büyüklüğü denklemde görüldüğü gibi, malzemenin kalınlığına ve küçük ısıl iletkenlik değerine (λ)  bağlıdır.
 
Kalınlıkla birlikte ısıl direnç artmaktadır. (ETICS Isı Yalıtım Standartlarında - TS EN 13499, TS EN 13500- Isı yalıtım sistemlerinde istenilen ısıl direnç değeri 1m² K / W ve üzeridir.)
 

ENERJİ TASARRUFU NEDİR ?   ENERJİ VERİMLİLİĞİ NEDİR ?

Enerji verimliliği ve enerji tasarrufu kavramları genel olarak birbirlerine karıştırılan kavramlardır.

Enerji verimliliği, yeni teknoloji kullanma yoluyla üretimi, kaliteyi ve performansı düşürmeden, sosyal refahı engellemeden enerji tasarrufu sağlanmasıdır. 

Enerji tasarrufu ise, enerji ve enerji kaynaklarının verimli olarak değerlendirilmesi amacıyla, kullanıcılar tarafından alınan önlemler sonucunda harcanan enerji miktarında sağlanan azalmadır.

Özetle, iki lambadan birini söndürmek tasarruf, mevcut lamba yerine aynı aydınlatmayı sağlayan, daha az enerji tüketen teknolojik lambaların  kullanılması verimliliktir.

MALZEMENİN DİFÜZYON DİRENÇ KATSAYISI (μ) NEDİR ?

μ değeri malzemenin, belirli sıcaklıktaki bağıl nem ve kalınlık koşulları altında birim zamanda birim alandan geçen su buharı miktarını ifade eder (μ değeri düştükçe malzemenin su buharı geçirgenliği artar,   μ değeri yükseldikçe su buharı geçirgenliği azalır) burada referans noktası havadır.

Havanın buhar direnç katsayısı  μ=1'dir ve diğer malzemelerin  μ değeri, o malzemelerin aynı şartlardaki havaya göre kaç kat daha direnç gösterdiğini belirtir. Bu sebeple yoğuşma olmaması için dışarıdan yalıtımda,  μ değeri düşük olan, yani su buharı geçirgenliği yüksek ısı yalıtım malzemeleri tercih edilmelidir.

Malzemenin yoğunluğu arttıkça µ difüzyon direnç değeri de artar ve buna bağlı olarak su buharı geçirgenliği azalır.

Taş yünü ve cam yünü malzemelerin difüzyon direnç değeri μ=1 dir. Yani bunlar hacimdeki su buharının dışarı atılmasına direnç göstermeyen malzemelerdir.

Genellikle EPS mantolamada kullanılan yoğunluk olan 15-20 kg/m³ için  μ = 20-50 aralığındadır. Bu değer malzemenin bir miktar direnç göstermekle beraber su  buharı difüzonunu sağladığını, halk arasında söylenen şekliyle nefes aldığını gösterir.

("Malzemenin nefes alması" demek, malzeme içinden havanın geçmesi demek değildir, burada söz konusu olan bina içerisinde ortaya çıkan atık su buharının dış ortama geçebilmesidir. Havanın maksimum %2 'si su buharıdır).